CHQ onderzoek
Clusterhoofdpijn kan een enorme impact hebben op de kwaliteit van leven. Helaas wordt dit vaak niet meegenomen in onderzoeken die de effectiviteit van behandelingen beoordelen. Met een speciale clusterhoofdpijn vragenlijst (CHQ) kan dit nu tijdens onderzoek gemeten worden.
Wat is kwaliteit van leven?
Kwaliteit van leven gaat over hoe goed je je voelt en hoe prettig je je leven vindt. Het gaat over je lichaam, je gedachten en je contact met anderen. Dit wordt gemeten met vragenlijsten. Er zijn heel veel dingen die invloed kunnen hebben op iemands kwaliteit van leven, maar niet alles kan binnen één vragenlijst worden uitgevraagd. Daarom is het belangrijk dat een vragenlijst rekening houdt met specifieke situaties en klachten die iemand kan ervaren, zoals bijvoorbeeld de gevolgen van clusterhoofdpijn. Kwaliteit van leven vragenlijsten die zich richten op hoofdpijn in het algemeen, houden vaak onvoldoende rekening met klachten die specifiek bij clusterhoofdpijn horen. Daarom is er nu een vragenlijst speciaal ontwikkeld voor mensen met clusterhoofdpijn: de Cluster Headache Quality of Life (CHQ) vragenlijst. De vragen gaan over vier belangrijke gebieden: beperkingen in het dagelijks leven, invloed op stemming en contact met anderen, pijn en angst, en een gebrek aan energie.
Wat was het doel van het onderzoek?
De oorspronkelijke CHQ-vragenlijst is in het Duits en Engels ontwikkeld. In het eerste deel van dit onderzoek hebben we de vragenlijst volgens een gestandaardiseerde methode naar het Nederlands vertaald, zodat ook Nederlandse onderzoeksdeelnemers deze kunnen invullen. In het tweede deel hebben we onderzocht of de CHQ-vragenlijst goed kan meten wanneer de kwaliteit van leven verandert. Op die manier kan het effect van een behandeling op de kwaliteit van leven meten, bijvoorbeeld tijdens onderzoek naar nieuwe behandelingen. Daarnaast hebben we gekeken naar de relatie tussen veranderingen in kwaliteit van leven en andere klachten, zoals het aantal aanvallen.
Hoe is het onderzoek gedaan?
In het eerste deel van het onderzoek vulden deelnemers de Nederlandse vertaling van de CHQ-vragenlijst in. Vervolgens werden zij door een onderzoeker gebeld om de vragen te bespreken, zodat eventuele onduidelijkheden konden worden aangepast in de definitieve Nederlandse versie van de CHQ. In het tweede deel van het onderzoek vulden mensen met chronische clusterhoofdpijn de CHQ-vragenlijst twee keer in, met een tussenperiode van drie maanden. Daarnaast gaven zij informatie over hun clusterhoofdpijn klachten en vulden zij enkele algemene vragenlijsten over hoofdpijn in.
Wat zijn de resultaten?
Bij deze vragenlijst betekent een hogere score een slechtere kwaliteit van leven. De resultaten laten zien dat clusterhoofdpijn een duidelijke negatieve invloed heeft op de kwaliteit van leven, zowel bij mensen met episodische als met chronische clusterhoofdpijn. Hoewel het aantal aanvallen hierbij een rol speelt, blijkt dit niet de belangrijkste factor te zijn. Het mentaal welbevinden en het vermogen om dagelijkse activiteiten uit te voeren hebben de grootste invloed op de kwaliteit van leven bij clusterhoofdpijn.
Waarom is dit belangrijk?
Dankzij deze onderzoeken is er nu een officiële en gevalideerde Nederlandse versie van de CHQ-vragenlijst beschikbaar. We hebben aangetoond dat deze vragenlijst een betrouwbare manier is om (veranderingen in) de kwaliteit van leven bij clusterhoofdpijn te meten.
Met de CHQ kunnen we in de toekomst beter begrijpen hoe clusterhoofdpijn het dagelijks leven beïnvloedt en in hoeverre behandelingen de kwaliteit van leven kunnen verbeteren.
De volledige artikelen zijn hier te lezen:
Translating the Cluster Headache Quality of Life Questionnaire (CHQ) from English to Dutch with the TRAPD method. Naber WC, Brandt RB, Figetakis DD, Jahanshahi M, Terwindt GM, Fronczek R. Neurol Sci. 2024 Mar;45(3):1217-1224. doi: 10.1007/s10072-023-07088-x. Epub 2023 Oct 6. PMID: 37801235; PMCID: PMC10858103.
Quality of life changes in cluster headache: Convergent validity, responsiveness, and interpretability of the Cluster Headache Quality of Life scale as a patient-reported outcome measure. Naber WC, van Tilborg PJ, Brandt RB, Jansen JJ, Wilbrink LA, Mulleners WM, Kurt E, Leen W, Huygen FJPM, Bijlenga D, Fronczek R. Headache. 2026 Jan;66(1):213-229. doi: 10.1111/head.15083. Epub 2025 Nov 13. PMID: 41230804; PMCID: PMC12849543.