Clusterhoofdpijn is een van de meest pijnlijke vormen van hoofdpijn. Toch is er nog veel onbekend over de oorzaak, het verloop en de beste behandeling. Dit proefschrift had als doel om patiënten, artsen en onderzoekers beter te helpen bij het begrijpen en behandelen van clusterhoofdpijn. Daarbij staat de ziekte centraal als een zee met onvoorspelbare golven: soms zijn er veel aanvallen, soms juist lange rustige periodes.

Het eerste deel van het onderzoek richtte zich op een beter begrip van de ziekte. Er werd onderzocht waarom sommige mensen jarenlang geen aanvallen meer krijgen, welke rol leefstijl en risicogedrag spelen, en of hormonen betrokken zijn bij clusterhoofdpijn. Ook werd gekeken of er veranderingen waren in testosteron van mannen met clusterhoofdpijn. Daarnaast werd een Nederlandse vragenlijst ontwikkeld en gevalideerd om de invloed van clusterhoofdpijn op de kwaliteit van leven beter te meten. Hieruit bleek dat niet alleen het aantal aanvallen belangrijk is, maar vooral ook de gevolgen voor het dagelijks leven en de mentale gezondheid.

Het tweede deel van het proefschrift richtte zich op de behandeling met een injectie bij de grote achterhoofdzenuw (GON-infiltratie), een veelgebruikte behandeling om aanvallen te verminderen. De onderzoeken bevestigden dat deze behandeling bij veel patiënten effectief is. Tegelijkertijd werd duidelijk dat het werkingsmechanisme nog niet goed wordt begrepen. De resultaten laten zien dat het effect van de behandeling waarschijnlijk niet gaat via de eerder veronderstelde beïnvloeding van de trigeminuszenuw, waardoor verder onderzoek nodig is.

De bevindingen uit dit proefschrift dragen bij aan een beter begrip van clusterhoofdpijn en bieden aanknopingspunten voor betere zorg. Ze laten zien dat naast het verminderen van aanvallen ook aandacht nodig is voor hormonen, kwaliteit van leven en de persoonlijke gevolgen van de ziekte. Toekomstig onderzoek zal zich moeten richten op de oorzaken van clusterhoofdpijn, het voorspellen van het ziekteverloop en de ontwikkeling van nieuwe behandelingen. Zo kunnen patiënten uiteindelijk beter worden ondersteund bij het omgaan met deze ingrijpende aandoening.